يحيى دولت آبادى
308
حيات يحيى ( فارسى )
آن وزارتخانه مقدمتر از همه وزارتخانهها پرداخته شود و اين اساس اختلاف ظاهرى ميان رئيس مملكت و رئيس كل ماليه مىباشد هريك هم در عالم خود و از روى نظريهئى كه دارند ذى حق هستند . و بالاخره نصيحتكنندگان داخلى و خارجى رئيس مستخدمين امريكائى را متذكر ساختند كه اينجا ايران است آن هم در حكومت نظامى نميشود زياد قانونى بود بايد اقتضاى آب و هواى مملكت رفتار كرد و اگر بخواهد باستخدام خود مداومت بدهد بايستى سردار سپه را از خود خشنود بدارد او هم در هردو موضوع كه موجب اختلاف بود سكوت و همراهى مىكند و صدا و نداها در اطراف كشمكش نظاميان و امريكائيان فروكش مينمايد خصوصا كه در اين ايام بدست ميرزا حسينخان علاء كه مدتى وزير مختار ايران در امريكا بوده است و اين مستخدمين را او استخدام كرده جمعيتى در تهران تشكيل مىشود از هرطبقه بعنوان دوستان اتحاد ايران و امريكا اين تأسيس تا يك اندازه مساعدت معنوى بمستخدمين مزبور مىكند و حسن رابطه آنها را با نظاميان نگاهدارى مينمايد و سردار سپه هم در جلسات آن جمعيت گاهى حاضر ميدود با وجود اين سردار سپه انتهاض فرصت مينمايد كه عذر ميلسپو را بخواهد تا بىمانع بتواند در امور ماليه مداخله كند تملقگويان اطراف او هم از دامن زدن به اين آتش و تشويق كردن او به اين اقدام خوددارى نميكنند چنان كه روزى نگارنده در مجلس سردار سپه حاضر است بعضى از همان اشخاص از نمايندگان مجلس شوراى ملى را ميشنود به او ميگويند حالا كه در تحت لواى حضرت اشرف چرخ مملكت به راه افتاده است و كارها همه سروصورت گرفته امريكائيها را هم بايد عذرشان را خواست و اين ننگ را بر طرف ساخت كه در قرن بيستم ما مجبور باشيم از ماوراء بحار براى اصلاح ماليه خود مستشار يا صاحب اختيار بياوريم . و ميبيند سردار سپه از شنيدن اين كلمات خوشحال است ولى نگارنده پيش از آنكه او جواب بدهد بگويندگان رو كرده اعتراض ميكنم اين چه صحبتى است ميداريد مگر حضرت اشرف نميدانند وجود مستخدمين ماليه امريكائى اكنون لازم است و آنها بايد بمانند خدمات خود را به آخر برسانند تا مملكت در ازاى مخارج هنگفتى